|
| |
| Wiellagers R27 vervangen
|
Na een klein half jaar sleutelen (door een
ander, ik beken, zie bij R27) stond m'n R27 daar dan... Zenuwachtig, vrouw en kinderen bijna geslagen,
eindelijk. Oef, wat is ze mooi. Maagdelijk bijna. Je zou d'r geen 1700 weken geven, zo
strak. Zucht. Even op zitten, en dan de huiskamer in met haar. Maar ja. Er knaagt bij
mij na een paar weken iets. Eerst durf ik het mezelf niet te bekennen maar ik weet het en
het vreet van binnen. Alles, maar dan ook alles, is gerestaureerd, alleen niet...... Het
hoge woord moet er uit. De wiellagers niet. Vond Jan niet nodig, bovendien had hij de
benodigde matra niet. Matra?, sleutelen aan zo'n ding lijkt wel een geloof.
Nu was ik laatst toevallig (?!, toevallig, ik heb er 600 km voor
gereden) toch bij Stemler en zo langs m'n neus weg vroeg ik of hij wist hoe je wiellagers
moest vervangen. Het was eruit voor ik er erg in had, en ja, Stemler wist dat natuurlijk
(die man weet alles) en jawel, de passende matra 518 had hij ook.
Zeg nou eerlijk, dan moet je toch wel? Wat voelen die nieuwe kegellagers in je handen
goed aan, koel, knisperig vetvrij papier en zo zonder geknars, zacht glanzend staal, beetje vet. Eerst maar een
paar weken in de kast. Het helpt niet, het blijft knagen. In de kast heb ik er niks aan,
ze moeten er in, zelf doen, dat is de enige remedie. Ik moet in gesprek komen met die
fiets, dan pas ga ik haar echt vertrouwen. (Nodig ook nadat ze me, vòòr de restauratie
en tot hilariteit van m'n vrouw, midden in de nacht in de polder in de steek liet, leve de GSM).
Eerst maar eens de theorie doornemen. Zie de tekening hieronder
|
|
Ik begin aan de linkerkant
van de tekening. Dat is de drukhuls, dan lager 90203 (kegels +
buitenring), de afstandshuls (buitenkant) en
afstandspijp (binnenkant), de pasring (!!!), lager 90203, verschlußdeckel en de drukhuls.
Merk op dat de drukhuls links en rechts verschillen. Bij de latere modellen zit er
bovendien aan de linkerkant nog een vilten ring onder de drukhuls. Dit om vuil tegen te
houden. Bij deze hele constructie speelt de pasring een buitengewoon belangrijke rol. Ze
is verkrijgbaar van 5,7 mm tot 7,2 mm en draagt zorg voor de correcte speling van de
lagers. Een handig hulpmiddel bij het de- en monteren van deze hele zaak is een
oude achteras en een stalen pijp van 100 mm lengte, binnendiameter 18 mm, buitendiameter
22 mm.
|
Nu de operatie zelf. Zorg dat
je geen jankende kinderen om je heen heb, wel de goede lagers en ook wat verschillende
diktes pasringen (meestal zo van 6,7 tot 7 mm). Je zou zeggen dat de pasringen die je er
uit haalt er ook weer in gaan maar bij mij was dat niet het geval. Mijn nieuwe FAG lagers
waren 0,2 mm dikker dan de lagers die er uit kwamen. Of dat klopt weet ik niet maar het
was wel zo. Eerst draai je het verschlußdeckel met matra 518 los. Ik weet ook wel dat
de vorige eigenaren van je fiets die niet hadden en dus zijn de gaten sleuven geworden en
past de matra niet meer maar dat zoek je dan zelf maar uit. Bij mij hadden de vorige
eigenaren nooit naar de wiellagers gekeken. Wat was ik die mannen dankbaar, alles was
nog gewoon heel. Als het normaal is draai je het verschlußdeckel heel gemakkelijk los. De
drukhuls valt er zo uit en ook het binnenlager, de pasring en de afstandspijp geven geen
probleem. Daarna draaien we het wiel om en tikken met ons hulpstuk (het pijpje), een
stukje hout en een hamer voorzichtig het andere lager + de afstandshuls en de buitenring
van het eerste lager uit de wielnaaf. Geen geweld, maar wel een beetje aandringen. Het
hoort gemakkelijk te gaan. Daarna maak je alles mooi schoon, behalve de oude lagers. Die
mogen in het vitrinekastje. Als je zover bent heb je al koffie en een borrel verdiend. Trillen je
handen ook minder. Montage gaat uiteraard in omgekeerde volgorde. Gebruik flink lagervet (20
gram), stop het maar lekker, maar niet te, vol. Zo, nu het verschlußdeckel weer stevig met hulp van de
matra monteren en dan gaan testen. Stop de oude achteras erin, aan de andere kant ons
hulpstuk, het pijpje, en draai met de achterasmoer de zaak vast. Pak de as in beide handen
en geef het wiel voorzichtig een klein zetje. Het wiel moet nu lekker soepel draaien. Voel
je met de as in je handen de lagers als het ware echt lopen, of draait het wiel helemaal
niet, dan zitten ze te strak. Enige remedie is de pasring iets groter (stapjes van 0,1 mm)
te kiezen. Voel je een heel klein beetje speling, niks aan doen, gaat lang aan. Voel je
teveel speling, neem dan een iets kleinere ( stapjes van 0,1 mm) pasring en probeer
opnieuw. Bedenk, een vretend lager is zo kapot, een beetje speling is niet zo erg.
Als alles naar tevredenheid zit haal je de oude as er weer uit en monteer je het wiel weer
netjes in je motor. Succes!!
Roelof Jan Zilver
|
|
